Yolande Appelman: ‘Ik wil mensen helpen te overleven’

Met het diploma basisarts kun je alle kanten op. Een speurtocht langs vacaturesites levert maar liefst honderd verschillende beroepen op: van geriater tot hematoloog, van ruimtevaartarts tot cardioloog, van huisarts tot hoogleraar. Yolande Appelman koos voor interventiecardiologie.

Eigenlijk ging ze geneeskunde studeren om sportarts te worden, maar daar is nooit iets van terecht gekomen. Tijdens haar wetenschappelijke stage raakte Yolande Appelman in de ban van het hart. “En daar heb ik geen dag spijt van gehad”, vertelt ze.

Dat ze als middelbare scholier aan sportarts dacht, was gezien haar achtergrond logisch. Appelman komt uit een sportminnend gezin. Van jongs af aan was haar vrije tijd gevuld met atletiek. “Pas toen ik een coschap liep in een ziekenhuis op het Indonesische eiland Ambon, kwam ik op andere gedachten. In een ontwikkelingsland is een arts die zich helemaal toelegt op sportgeneeskunde een onvoorstelbare luxe. Ik koos voor een vak waarmee ik kan zorgen dat mensen overleven.”

Haar ervaring heeft haar overigens niet van het sporten zelf afgebracht. Hardlopen en fietsen maken nog steeds een belangrijk deel van haar leven uit. Met 19 andere cardiologen fietst Appelman eind deze maand bijvoorbeeld in zeven dagen van Maastricht naar Barcelona. In deze Spaanse stad vindt op 29 augustus het Europees Cardiologie Congres plaats. Appelman en haar collega’s leggen de heenreis van 1400 kilometer per fiets af om geld bijeen te halen voor Sportcor, een organisatie die het onderzoek naar plotselinge hartstilstand bij sporters stimuleert.

Helemaal thuis

“Nadat ik de basisopleiding had afgemaakt, wilde ik promotieonderzoek gaan doen. Dat kon bij interventiecardiologie. Ik deed onderzoek naar de behandeling met patiënten met vernauwde kransslagaders. De logische vervolgstap was me specialiseren in de cardiologie, maar pas toen ik daarna weer bij interventiecardiologie terecht kwam, voelde ik me helemáál thuis. Na mijn zesjarige opleiding tot cardioloog heb ik me daarom nog twee jaar verder gespecialiseerd tot interventiecardioloog.”

Yolande Appelman

Een interventiecardioloog behandelt vernauwde kransslagaders. Via de lies of de pols wordt er een katheter door de slagaders naar het hart gebracht. Met behulp van contrastvloeistof brengt de interventiecardioloog precies in kaart waar er problemen zijn in de doorbloeding van het hart. Vervolgens wordt er een ballonnetje over een geleidedraad in de vernauwing gebracht, die de plaque (vet, kalk) in de vaatwand drukt. Daarna wordt er een stent, een metalen buisje, in de vernauwing gezet om zo het bloedvat goed open te houden.

Afwisselend

Elk jaar behandelt Yolande Appelman zo’n vierhonderd patiënten met deze techniek. Of het niet saai wordt om zoveel mensen te dotteren? “Absoluut niet”, glimlacht ze. “Elke patiënt is anders en er zijn doorlopend nieuwe ontwikkelingen. Er gaat geen dag voorbij die helemaal volgens plan verloopt. Er komen acute patiënten binnen, geplande behandelingen pakken anders uit dan we van te voren hadden ingeschat en er zijn complicaties. Hoe goed je je ook voorbereidt, er kan van alles gebeuren.”

Als voorbeeld van een ernstige complicatie noemt ze het inscheuren van de kransslagader. “Bij het oprekken van de slagader kunnen er scheurtjes ontstaan in de intima, de binnenbekleding van de slagader. Meestal herstelt dat heel snel, maar het gaat ook wel eens fout. Dan moet er een cardiochirurg gereed staan om acuut te kunnen opereren.”

Tot 1 juli van dit jaar werden er slechts in vijftien centra dotterbehandelingen uitgevoerd, nu heeft de overheid dat vrijgegeven. Appelman staat daar niet echt positief tegenover. “Het probleem is dat er geen groei wordt verwacht van het aantal dotterbehandelingen. Momenteel zijn er geen wachtlijsten en kunnen de bestaande centra de productie goed aan. Dit vrijgeven veroorzaakt een verdunning: een interventiecardioloog krijgt minder patiënten en dat kan ten koste gaan van de vaardigheid en dus de kwaliteit.”

Mannenbolwerk

Cardiologie lijkt een mannenberoep. “Klopt”, zegt Appelman. “Slechts 15% van de cardiologen is vrouw en bij interventiecardiologie is de verhouding nog schever. Het vak telt in Nederland momenteel slechts drie vrouwen; 98% van de interventiecardiologen is man. In Nederland ben ik het eerste en tot nu toe enige hoofd van een afdeling interventiecardiologie. Gelukkig heb ik deze kans in VUmc gekregen en gegrepen, waardoor ik nu werk met een goed en leuk interventieteam.  Dat is helaas in andere klinieken nog niet zo, maar daar komt in de toekomst vast wel verandering in.”