Hansje Heller: ‘Ik wil weten waarom mensen doen wat ze doen’

Met het diploma basisarts kun je alle kanten op. Een speurtocht langs vacaturesites levert maar liefst honderd verschillende beroepen op: van geriater tot hematoloog, van ruimtevaartarts tot cardioloog, van huisarts tot hoogleraar. Hansje Heller koos voor psychiatrie.

 Hansje Heller

Ruim 18 jaar werkt ze al in de psychiatrie en ze heeft nog geen moment spijt gehad van haar keuze voor dit specialisme. “Ik vond tijdens mijn coschappen eigenlijk alle vakken leuk, maar psychiatrie vond ik het allerleukste”, legt Hansje Heller uit. Het vooroordeel dat je in de psychiatrie nauwelijks mensen écht kunt genezen, bestrijdt ze. “Dacht je dat dat bij andere specialismen anders was? Hoeveel mensen genezen volledig bij hematologie? Het gaat in veel specialismen om chronische aandoeningen en dan genees je iemand niet, maar je maakt zijn leven wel prettiger. Bovendien, sommige psychische ziekten zijn ook helemaal te genezen.”

Eigen ervaring

Dat ze in de medische sector wilde werken, stond voor Heller al heel vroeg vast. “Nee, niet omdat er artsen in mijn familie zijn. Misschien heeft het ermee te maken dat ik als kind twee keer in VU medisch centrum werd opgenomen, maar op mijn zesde wist ik zeker dat ik in een ziekenhuis wilde werken.” Op de middelbare school veranderde die voorkeur niet. Sterker nog, ze verdiende haar vakantiegeld met werken in een ziekenhuis en ze haalde al op jonge leeftijd haar EHBO-diploma.

Als 16-jarige zag Heller op school wat een depressie allemaal teweeg kan brengen. “Vanaf dat moment wist ik dat ik de psychiatrie in wilde. Ik wilde antwoord op de vraag: waarom doen mensen wat ze doen? Wat speelt er zich in hun hoofd af.” De scheidslijn tussen psychiatrie en psychologie lijkt bij dit soort vragen dun. “Maar het uitgangspunt is anders. Psychiaters zijn dokters. Hun visie op de patiënt wordt bepaald door een geheel van biologische, psychologische en sociale factoren.”

Combinatie

Heller werkt bij de psychiatrisch consultatieve dienst. Haar patiënten zijn opgenomen op de medisch psychiatrische unit, MPU, die speciaal bedoeld is voor patiënten met een combinatie van somatische en psychiatrische klachten. Die klachten kun je niet los zien van elkaar. Daarom heeft VUmc een aantal jaren geleden gekozen voor een integrale aanpak van deze aandoeningen. De arts die een patiënt heeft aangemeld bij de MPU blijft hoofdbehandelaar en de psychiater wordt medebehandelaar.

“Onder mijn patiënten zijn mensen met een traumatisch verleden. Natuurlijk denk ik daar wel eens aan als ik thuis ben. Dat is ook helemaal niet erg. Ik had laatst een patiënt die met een Zweedse band in bed vastzat en doorlopend lag te jammeren. Dat trek ik me wel aan, ja. Dan denk ik: het zal je toch maar gebeuren dat je zo het laatste deel van je leven moet slijten.”

Zorgelijk

Heller maakt ze behoorlijk veel zorgen over de toekomst van haar vak. “Er is een structureel tekort aan psychiaters in Nederland”, stelt ze vast. Vorige maand maakte een GGZ-kliniek in Sneek bekend dat het gaat sluiten, omdat er in Friesland vijf tot tien psychiaters te weinig zijn. Eerder al noemde hoogleraar psychiatrie Aartjan Beekman de situatie zorgwekkend tijdens een televisie-uitzending van NOVA eind augustus. “Op een totaal van 3000 psychiaters mis je er 300 en dan moet je als sector alle zeilen bijzetten om te zorgen dat er geen ongelukken gebeuren”, stelde hij.

“En dat terwijl het zo’n boeiend vak is, waar zoveel ontwikkelingen gaande zijn. Ik heb een deel van de masteropleiding vormgegeven en ik hoop dat ik de studenten kan laten zien dat psychiatrie echt het overwegen waard is. En aan hen die niet verder gaan in de psychiatrie hoop ik te laten zien dat dat alle dokters en hun patiënten gebaat zijn bij psychiatrische kennis en vaardigheden ”, aldus Heller.